Η επίδραση της Μουσικής και των Τεχνών στα παιδιά

Η Ειρήνη Περσίδου είναι Ιστορικός Τέχνης και ασχολείται με τον σχεδιασμό και την εμψύχωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων. Επίσης, συμμετέχοντας στο summer camp του Μουσείου Ηρακλειδών, μας περιγράφει πως μέσω της Μουσικής και την Τέχνης βοηθάει τα παιδιά να ανακαλύψουν τα ταλέντα τους.

Πως η μουσική μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά ενός παιδιού;

Η επίδραση της μουσικής στην ψυχολογική και αναπτυξιακή συμπεριφορά του παιδιού έχει αποτελέσει αντικείμενο προς μελέτη από την αρχαιότητα. Ο Πυθαγόρας για παράδειγμα, ο πρώτος αναγνωρισμένος θεωρητικός μουσικός, έχει χαρακτηριστικά τονίσει πόσο πολύ θετικά επηρεάζει η μουσική και πως βοηθά στην καλή ψυχολογική κατάσταση. Επίσης, ο Πλάτωνας υποστήριζε πως η μουσική έχει ηθοπλαστική δύναμη, ο Αριστοτέλης στο έργο Πολιτικά αναφέρει πως ανάλογα με τον τόνο και τον ρυθμό μεταβάλλεται η συμπεριφορά του ανθρώπου, ενώ ο Ιπποκράτης συνιστούσε θεραπείες με την μουσική!
Όπως μπορείτε να καταλάβετε, κάθε άνθρωπος σε οποιαδήποτε ηλικία μπορεί να ανταποκριθεί σε ένα μουσικό άκουσμα, ακόμη και τα παιδιά που δε έχουν αναπτύξει τον προφορικό λόγο. Στην παιδική ηλικία είναι έμφυτη η ανταπόκριση στον ρυθμό κυρίως μέσω της κίνησης μιας και αυτό τους βοηθά στο να επικοινωνήσουν. Η μουσική δίνει την εναρκτήριο δύναμη για την κίνηση και τον έλεγχο του σώματος, της ισορροπίας, της ατομικής ικανότητας, της εξερεύνησης του χώρου, της ψυχικής υγείας και της εξωτερίκευσης των συναισθημάτων. Πολλές φορές βλέπουμε παιδιά, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους αποκλειστικά με την μουσική ή και ακόμη συνδυαστικά με τον χορό και την ζωγραφική. Τους βοηθά λοιπόν να γίνουν πιο κοινωνικά, εξωστρεφή και να μπορούν να εκφράζουν τις ανάγκες τους. Θα μπορούσαμε να πούμε πως η μουσική δρα σαν γέφυρα επικοινωνίας με τον συναισθηματικό κόσμο ενός παιδιού.

 

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πως η μουσική είναι μια παγκόσμια γλώσσα και πως αυτό αναπτύσσει τη κοινωνικότητά τους;

Βεβαίως! Τα παιδιά εκ φύσεως έχουν έντονο το αίσθημα της περιέργειας, της εξερεύνησης, της μάθησης, του νέου, του διαφορετικού. Και όλα αυτά μεγιστοποιούνται όταν γίνεται μέσα από παιχνίδι!
Στο φετινό summer camp στο Μουσείο Ηρακλειδών, σκοπός μου είναι με την βοήθεια του μουσικού παιχνιδιού τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν πως η μουσική ανέκαθεν, σε όλους τους χρόνους, σε όλους τους πολιτισμούς ήταν και είναι τόσο αναγκαία όπως και η ανάγκη για τροφή και για επιβίωση.
Η μουσική πάντα συνόδευε και πάντα θα συνοδεύει τον άνθρωπο σε όλες τις στιγμές του.
Το Μουσικό Παιχνίδι, άρρηκτα συνδεδεμένο με την παιδική ηλικία, προσφέρει βιωματικά σε κάθε παιδί μέσα στην ομάδα του Camp την ευκαιρία να ταξιδέψει μουσικά και στις 5 Ηπείρους, να αφουγκραστεί, να νιώσει, να εκπλαγεί, να σεβαστεί την διαφορετικότητα, να συναισθανθεί, να μοιραστεί, να κάνει φίλους, κάνοντας απλά αυτό που τόσο έχει ανάγκη. Να παίξει!

 

Πως θα κυλήσουν οι μέρες μουσικά στο summer camp του Μουσείου Ηρακλειδών;
Βρισκόμαστε ήδη στην τρίτη εβδομάδα του Summer Camp του Μουσείου Ηρακλειδών, έχοντας καλύψει μουσικά την Ευρώπη και την Αφρική. Επόμενος μουσικός σταθμός η Ασία, η Αμερική και τέλος η Ωκεανία.
Τα παιδιά, μέσω του Μουσικού παιχνιδιού, έρχονται σε επαφή, όχι μόνο με τα μουσικά ακούσματα και μουσικές παραδόσεις του κάθε λαού, αλλά και με διαφορετικά παραδοσιακά μουσικά όργανα και τους ήχους αυτών, τον χορό και την δραματοποίηση, την επαφή με τις διαφορετικές γλώσσες, τα ήθη και τα έθιμα του κάθε τόπου.
Μέσα από ποικίλα μουσικά βιωματικά παιχνίδια, τα παιδιά διεγείρουν τις αισθήσεις τους, πειραματίζονται, συνεργάζονται, διδάσκονται, συναισθάνονται, μα προπάντων διασκεδάζουν, δημιουργώντας έτσι αναμνήσεις που θα τους συντροφεύουν στη μετέπειτα ζωή τους.

Στην εποχή μας, τα παιδιά έχουν μουσικά ακούσματα που αποτελούν θετικά ερεθίσματα για τη μουσική τους παιδεία;

Σαφέστατα! Η εποχή μας παρέχει την δυνατότητα σε γονείς, παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς να έχουν άμεση, γρήγορα και ποιοτική επαφή με μουσικά ακούσματα κατάλληλα για παιδιά όλων των ηλικιών. Από το παρελθόν μέχρι και σήμερα. Μπορούν να αντλήσουν έγκυρο υλικό από μουσικές από όλο τον κόσμο. Κι αυτό, ανασύροντας υλικό είτε από κάποιο βιβλιοπωλείο, δισκοπωλείο, μουσικές βιβλιοθήκες μα κυρίως από το ιντερνέτ. Μέσω του διαδικτύου, η ποσότητα των μουσικών ακουσμάτων και παιδαγωγικών μουσικών συστημάτων είναι ατέρμονη, απαραίτητη όμως είναι η πρέπουσα σωστή επιλογή από τον ενήλικα – παιδαγωγό.

 

Ποια είναι τα αγαπημένα τραγούδια των παιδιών σήμερα;
Αναφερόμενοι στη βρεφική και προσχολική ηλικία, αναμφισβήτητα τα παραδοσιακά παιδικά τραγούδια, που με αυτά μεγάλωσαν γενιές ολόκληρες. Μεγαλώνοντας τα παιδιά, εξοικειώνονται με περισσότερα τραγούδια και είδη μουσικής, ανάλογα με το τι ακούγεται στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον. Ο γρήγορος και χορευτικός ρυθμός είναι αυτός που πάντα ενθουσιάζει και επικρατεί στις προτιμήσεις τους.

 

Πως μπορεί ένας γονιός να ανακαλύψει αν το παιδί του έχει ταλέντο στη μουσική και πώς να το αναπτύξει;
Είναι γεγονός πως τα περισσότερα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία μεγαλώνουν σε ένα φροντισμένο περιβάλλον με επαρκή συναισθηματική φροντίδα και πολλά πρώιμα παιδαγωγικά ερεθίσματα. Οι γονείς ενημερώνονται πολύ και ωθούν τα παιδιά τους να συμμετέχουν, είτε μόνα τους είτε και μαζί, σε ποικίλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Αυτές μπορεί να έχουν εικαστικό, μουσικό και κινητικό – μιμητικό χαρακτήρα.
Έτσι, μέσα από αυτή την προσέγγιση των τεχνών και δει της μουσικής, ένας γονιός μπορεί να αντιληφθεί την κλίση ή ακόμη και το ταλέντο του παιδιού του. Παιδιά με ταλέντο στη μουσική υπάρχουν και ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα της ίδιας ηλικίας καθώς οι ικανότητές τους και η μουσική τους αντίληψη ξεπερνά κατά πολύ τον μέσο όρο των συνομήλικών τους. Σε αυτή την περίπτωση, διακρίνοντας μια κλίση ή ταλέντο στη μουσική, σημαντικό ρόλο παίζει η σφαιρική προσέγγιση αυτής, βοηθώντας έτσι το παιδί να αποκτήσει ποικίλα μουσικά ερεθίσματα, να πειραματιστεί μέσω της εκμάθησης ενός μουσικού οργάνου αλλά κυρίως αυτό που χρειάζεται είναι η ενθάρρυνση και η επιβράβευση από το οικογενειακό του περιβάλλον.

 

Θεωρείτε πως η μουσική και οι τέχνες γενικότερα, αποτελούν ένα βασικό στοιχείο στις καθημερινές δραστηριότητες ενός παιδιού;
Αδιαμφισβήτητα. Οι τέχνες σε γενικές γραμμές, η ζωγραφική, η μουσική, ο χορός, η μίμηση, αποτελούν την καλύτερη προσέγγιση μέσα από τις οποίες, το παιδί μπορεί να αναπτυχθεί σωματικά και ψυχικά και που θα προετοιμαστεί κατάλληλα για την μετέπειτα ενήλικη ζωή του. Απαραίτητη είναι η συνύπαρξή όλων, προκειμένου να έχουμε ένα παιδί σκεπτόμενο, με κριτική ικανότητα, με ενσυναίσθηση, με φαντασία, με περιέργεια, με ικανότητα να μπορεί να ερμηνεύσει τον κόσμο και τους γύρω του.

 

Από ποια ηλικία ένα παιδί αντιλαμβάνεται και επηρεάζεται από τη μουσική;
Ξεκινώντας από την εμβρυική ηλικία η μουσική επηρεάζει μόνο θετικά. Έρευνες έχουν δείξει πως η επιλογή της κατάλληλης μουσικής, χαλαρώνει την μέλλουσα μητέρα και το έμβρυο, καθώς μειώνει τα επίπεδα των στρεσογόνων ορμονών και στους δύο. Ο καρδιακός χτύπος της μαμάς, ο ήχος του κινούμενου αμνιακού υγρού σε συνδυασμό με τους εξωτερικούς ήχους όπως η φωνή της μαμάς, αποτελούν τα πρώτα μουσικά ακούσματα του εμβρύου και το ακολουθούν ως μουσική μνήμη ακόμη μέχρι και τον πρώτο χρόνο της ζωής του. Μάλιστα, δεν είναι τυχαίο πως επιστήμονες και ψυχολόγοι υποστηρίζουν πως η μουσική του Μότσαρτ από την εμβρυική ηλικία και μετά κάνει τα παιδιά πιο έξυπνα.
Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, η επίδραση της μουσικής είναι αντιληπτή σωματικά και συναισθηματικά από πολύ νωρίς. Μιλώντας όμως για την παιδική ηλικία, αναρίθμητα είναι τα οφέλη της μουσικής, είτε μέσω της μουσικοκινητικής, του μουσικού παιχνιδιού, της μουσικής προ-παιδείας και αργότερα της εκμάθησης κάποιου μουσικού οργάνου. Αυτά είναι η ανάπτυξη της συνείδησης το σώματος, αύξηση της αντίληψης για την κίνηση, τον προσανατολισμό, η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης και τόλμης, ενίσχυση της κοινωνικότητας και της ομαδικότητας, της διέγερση της φαντασίας, της ευρηματικότητας, του αυτοσχεδιασμού. Η μουσική στα παιδιά δίνει χαρά, διασκεδάζει, δημιουργεί σχέσεις. Βοηθά στην συνειδητή και ασυνείδητη ωρίμανση του παιδιού. Η μουσική απελευθερώνει και ενώνει, προάγοντας την διαφορετικότητα και τον σεβασμό προς τον άνθρωπο.

 

Πως σκεφτήκατε να ασχοληθείτε με την Τέχνη για παιδιά;
Ήταν φυγείν αδύνατο! Θεωρώ πως η ανάγκη μου για συνεχή μόρφωση σε θέματα τέχνης και πολιτισμού, παράλληλα με την ακούσια ανάγκη μου μεταλαμπάδευσης των γνώσεων αυτών στην παιδική ηλικία, ήταν αυτό που με οδήγησε αβίαστα στην εκπαίδευση της τέχνης στα παιδιά, μέσω σχεδιασμού και υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Τολμώ να σας αναφέρω πως οι δράσεις μου, το τελευταίο χρονικό διάστημα, επεκτείνονται και σε ομάδες παιδιών με τους γονείς τους, κάτι που με ενθουσιάζει επίσης το ίδιο! Είναι υπέροχο να βλέπεις την χαρά της μάθησης και του ενθουσιασμού της δημιουργίας στα μάτια ενός γονιού και του παιδιού του την ίδια στιγμή! Γιατί, τι άλλο θα μπορούσε να είναι η τέχνη? Η χαρά και το νόημα της ζωής!

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ

Travel4kids.gr, από αυτή τη φράση καταλαβαίνετε περί τίνος πρόκειται.. είναι μία ιδέα που συνδυάζει το ταξίδι για όλη την οικογένεια και ιδιαίτερα τα παιδιά. Το ταξίδι που μας αρέσει πολύ… να ονειρευόμαστε προορισμούς, να ψάχνουμε μικρά tips που θα το κάνουν πιο ιδιαίτερο, να ζούμε τις νέες εμπειρίες που μας προσφέρει κάθε τόπος, να δίνουμε συμβουλές για τις κρυμμένες παραλίες και τις καλύτερες λιχουδιές, να διαβάζουμε για ταξίδια άλλων…

Περισσότερα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ

Newsletter

Εγγραφείτε στα Newsletter μας για να λαμβάνετε όλα τα νέα μας!